Sygnały świadczące o trudnościach w relacjach rówieśniczych

Nie każde dziecko, które trzyma się na uboczu, jest po prostu nieśmiałe. Wycofanie może wynikać z trudności w odczytywaniu emocji lub nieumiejętności wejścia w rozmowę. Takie problemy utrudniają budowanie satysfakcjonujących relacji, współpracę i zawieranie przyjaźni.

Do najczęstszych sygnałów, których nie powinno się lekceważyć, należą:

• unikanie kontaktu wzrokowego – dziecko ucieka wzrokiem podczas rozmowy nie z powodu braku zainteresowania czy arogancji,
• trudności z czytaniem emocji innych – nierozumienie tonu głosu, sarkazmu czy gestów,
• wycofanie w grupie – zastyganie w towarzystwie lub odchodzenie na bok,
• kłopoty z wyrażaniem siebie – dziecko wie, czego chce lub co czuje, ale nie potrafi tego zakomunikować.

Kiedy sięgnąć po specjalistyczne wsparcie?

Jeśli trudności w relacjach rówieśniczych utrzymują się przez dłuższy czas, nasilają się albo przekładają się na lęk przed szkołą czy odmawianie wychodzenia z domu, rozsądnym krokiem jest skorzystanie z pomocy specjalisty.

Jednym z najskuteczniejszych narzędzi ułatwiającym dzieciom radzenie sobie w kontaktach z rówieśnikami jest trening umiejętności społecznych. Podczas zajęć grupowych uczestnicy uczą się np.:

• komunikacji niewerbalnej – odczytywanie gestów, mimiki i tonu głosu,
• technik porozumienia bez przemocy – wyrażanie potrzeb i emocji w sposób, który nie odpycha, lecz zaprasza do rozmowy,
• odgrywania ról – testowanie różnych wariantów zachowań poprzez zabawę w bezpiecznym środowisku,
• technik relaksacyjnych – regulowanie napięcia, które pojawia się przy kontaktach społecznych.

Takie zajęcia prowadzi m.in. poradnia Kalejdoskop Rozwoju. Więcej informacji na temat treningu umiejętności społecznych można znaleźć na stronie kalejdoskop-rozwoju.pl/trening-umiejetnosci-spolecznych.

Co możesz zrobić jako rodzic – kroki do podjęcia w domu

Możesz również pracować nad umiejętnościami społecznymi swojego dziecka w domu, podczas codziennych rozmów:

• nazywaj emocje przy każdej okazji – np. zamiast “nie złość się”, mów “widzę, że jesteś teraz bardzo sfrustrowany, bo nie dostałeś zabawki”,
• ćwicz sceny z życia – odgrywanie scenek w domu, bez presji i oceniania, pozwala dziecku próbować bez ryzyka porażki,
• chwal konkretne zachowania, a nie cechy – np. zamiast powiedzieć “byłeś dzisiaj grzeczny”, powiedz “super, że czekałeś na swoją kolej przy grze”,
• rozmawiaj po fakcie, nie w trakcie kłótni lub płaczu – poczekaj na spokojny moment na naukę.

Ćwiczenia w domu nie zawsze wystarczą. W Kalejdoskopie Rozwoju – centrum rozwoju i terapii, prowadzone są zajęcia grupowe dla dzieci w ramach programu TUS. To okazja do regularnego kontaktu z rówieśnikami w bezpiecznych warunkach i pod opieką specjalistów. Więcej o podejściu placówki do zajęć znajdziesz na stronie kalejdoskop-rozwoju.pl/.